ΘΕΑΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ
“ΔΟΡΑ ΣΤΡΑΤΟΥ”

ΤΟ ΖΩΝΤΑΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΟΡΟΥ, ΑΠΟ ΤΟ 1953

Κοινωφελής οργανισμός επιχορηγούμενος από το Υπουργείο Πολιτισμού και τον ΕΟΤ,
υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων

  • Κηποθέατρο 860 θέσεων με καθημερινές παραστάσεις στο Λόφο Φιλοπάππου
  • Συγκρότημα από 75 χορευτές, οργανοπαίκτες και τραγουδιστές.
  • Σχολή χορού με μαθήματα για αρχάριους, προχωρημένους ή παιδιά, σεμινάρια και διαλέξεις για πεπειραμένους χορευτές και δασκάλους συγκροτημάτων.
  • Συλλογή από πάνω από 2.000 μουσειακές φορεσιές, με κεντήματα, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα λαϊκής τέχνης που φοριούνται στις παραστάσεις
  • Μαθήματα παραδοσιακού κεντήματος και μουσικοκινητικής αγωγής Orff
  • Πρόγραμμα για τα δημοτικά σχολεία.
  • Ερευνητικά προγράμματα Εθνογραφίας, Ιστορίας και Κοινωνιολογίας του Χορού, με διεθνείς συνεργασίες.
  • Ομάδα μελέτης της αρχαίας ελληνικής όρχησης.
  • Βιβλιοθήκη και αρχείο ηχογραφήσεων, ταινιών, φωτογραφιών και δίσκων
  • Εκδόσεις: πάνω από 53 δίσκοι, 15 κασέτες, 7 βιντεοκασέτες, 30 βιβλία σε διάφορες γλώσσες, 8 CD-ROM, 5 DVD
  • Κατασκευή και ενοικίαση αντιγράφων των αυθεντικών φορεσιών της συλλογής
  • Διοργάνωση του ετήσιου Παγκόσμιου Συνεδρίου για την Ερευνα του Χορού, καθώς και των φεστιβάλ Αναπάλη και Εμμέλεια
  • Λειτουργία του πόρταλ Πανδέκτης του Χορού: www.dance-pandect.gr
  • Στενή συνεργασία με το Διεθνές Συμβούλιο Χορού CID, την ανώτατη οργάνωση της ΟΥΝΕΣΚΟ για όλα τα είδη χορού www.cid-portal.org

Ιστορία

Το Σωματείο ιδρύθηκε το 1953 από τη Δόρα Στράτου, κόρη πρωθυπουργού και αδελφή υπουργού, με σπουδές στο κλασικό τραγούδι. Η Στράτου κατάφερε να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον της Πολιτείας και ιδιωτών, και με την οικονομική τους υποστήριξη πραγματοποίησε το όραμά της να σώσει από την λήθη τον γνήσιο ελληνικό χορό δημιουργώντας γι αυτόν ένα «ζωντανό μουσείο», το οποίο αργότερα επεκτάθηκε σε άλλες δραστηριότητες. Πίστευε στη διατήρηση των χορών σαν απόδειξη της συνέχειας της ελληνικής φυλής.

Δόρα Στράτου

Η Δόρα (Δωροθέα) Στράτου γεννήθηκε το 1903 στην Αθήνα. Μητέρα της η Μαρία Κορομηλά, κόρη του δημοσιογράφου και θεατρικού συγγραφέα Δημήτρη Κορομηλά (“Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας”, “Η τύχη της Μαρούλας”), από παλιά αθηναϊκή οικογένεια. Πατέρας της ο Νικόλαος Στράτος, δικηγόρος από το Λουτρό Αιτωλοακαρνανίας.

Μεγάλωσε στο μεγαλοαστικό περιβάλλον της Αθήνας των αρχών του αιώνα. Πήγαινε στους χορούς των ανακτόρων, μάθαινε ξένες γλώσσες και τραγούδι, έκανε παρέα με τους γόνους των ισχυρών οικογενειών. Στο πιάνο είχε δάσκαλο το Δημήτρη Μητρόπουλο. Παρακολουθούσε τις θεατρικές παραστάσεις και τις συναυλίες, ένα πάθος που διατήρησε σε όλη της τη ζωή.

Ο Νικόλαος Στράτος διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη, ενώ κατόπιν προσεχώρησε στο κόμμα των Φιλελευθέρων του Ελευθέριου Βενιζέλου και έγινε Υπουργός Ναυτικών. Το 1913 πέρασε στους αντιβενιζελικούς, και διετέλεσε πρωθυπουργός για λίγες ημέρες μετά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Τότε καταδικάστηκε για εσχάτη προδοσία και τουφεκίστηκε.

Η μητέρα της, μαζί με τη Δόρα και το μικρότερο αδελφό της Ανδρέα, έφυγαν από την Ελλάδα. Από μια πλούσια ζωή, βρέθηκαν απότομα στο κατώφλι της φτώχειας, εφόσον η περιουσία τους είχε δημευθεί. Η Δόρα υπέστη το ψυχικό τραύμα της εκτέλεσης του πατέρα της και του κοινωνικού υποβιβασμού. Εμεινε δέκα χρόνια στο εξωτερικό – Βερολίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη – με τη μητέρα της.

Ξαναγύρισε το 1932. Ο αδελφός της Ανδρέας είχε σπουδάσει νομικά και είχε εκλεγεί βουλευτής. Η Δόρα αρχίζει να συναναστρέφεται τη νέα γενιά πνευματικών ανθρώπων του Μεσοπολέμου. Παίρνει δραστήρια μέρος στο φιλανθρωπικό έργο της Αρχιεπισκοπής κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Βοηθάει τον Κάρολο Κουν να ιδρύσει το Θέατρο Τέχνης και γίνεται το δεξί του χέρι στα διοικητικά θέματα.

Το 1952 έτυχε να δει το 100μελές κρατικό φολκλορικό συγκρότημα της Γιουγκοσλαβίας που περιόδευε τις διάφορες χώρες προβάλοντας τους δημοτικούς χορούς, τις μουσικές και τις φορεσιές της χώρας του. Ηταν κάτι το πρωτοφανές για την Ελλάδα. Τα συγκροτήματα που υπήρχαν τότε εδώ ήταν ελάχιστα, με πρωτοπόρο το Λύκειο των Ελληνίδων, και έδιναν 2-3 παραστάσεις το χρόνο περιστασιακά με φορεσιές Αμαλίας. Σκοπός τους ήταν κυρίως να ικανοποιήσουν τα μέλη του ίδιου του συγκροτήματος, κυρίως νεαρά κορίτσια αθηναϊκών οικογενειών.

Ο καθηγητής της Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Γεώργιος Μέγας πρότεινε την δημιουργία εθνικού συγκροτήματος στην Ελλάδα. Η Δόρα Στράτου ζήτησε βοήθεια από το Σοφοκλή Βενιζέλο, αντιπρόεδρο της τότε κυβέρνησης Πλαστήρα. Η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα μόνιμο συγκρότημα, ικανό να δίνει καθημερινές παραστάσεις, να κάνει περιοδείες στο εξωτερικό, με μεγάλο ρεπερτόριο, με πλούσια ιματιοθήκη από όλη την Ελλάδα, και γενικά με ένα πρόγραμμα που να κερδίζει το θεατή. Ετσι ίδρυσε το σωματείο “Ελληνικοί χοροί – Δόρα Στράτου” το 1953.

Ολα αυτά τα χρόνια είχε συνδεθεί φιλικά και είχε βοηθήσει αμέτρητους ανερχόμενους καλλιτέχνες και διανοούμενους – τώρα μπορούσε να τους χρησιμοποιήσει σαν επιτελείο της. Μερικά μόνο από τα ονόματα: Σπύρος Βασιλείου, Μάνος Χατζιδάκις, Γιάννης Τσαρούχης, Φοίβος Ανωγειανάκης, Σίμων Καράς, Γιάννης Μόραλης, Οδυσσέας Ελύτης, Νέστορας Μάτσας, Αλέκος Λιδωρίκης, Δημήτρης Χορν, Δημήτρης Λουκάτος, Αγγελική Χατζημιχάλη, Τζίνα Μπαχάουερ.

Σε ηλικία 50 ετών αρχίζει με ορμή μια νέα ζωή δουλεύοντας εξαντλητικά. Ο Τσαρούχης φτιάχνει φορεσιές με ζωγραφιστά κεντήματα για το ξεκίνημα. Εκείνη γυρίζει στα χωριά μαζεύοντας χορούς, τραγούδια, φορεσιές και κοσμήματα, συγκεντρώνοντας έτσι τη μεγαλύτερη συλλογή στην Ελλάδα. Επιλέγει τους καλύτερους χορευτές και οργανοπαίχτες για να πλαισιώσουν το συγκρότημα. Δίνει παραστάσεις στην Ελλάδα και περιοδεύει θριαμβευτικά σε 21 χώρες.

Το 1963 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δίνει εντολή να κατασκευαστεί ειδικά για το συγκρότημα ένα θέατρο στο Λόφο Φιλοπάππου. Το 1967 συλλαμβάνεται γιατί έκρυβε στο σπίτι της το Χρήστο Λαμπράκη. Η Μελίνα Μερκούρη κάνει θόρυβο στο εξωτερικό και πετυχαίνει την αποφυλάκισή της. Την ίδια χρονιά παίρνει το Παγκόσμιο Βραβείο Θεάτρου, τη σημαντικότερη διεθνή διάκριση, ενώ βραβεύεται από την Ακαδημία Αθηνών και παίρνει επιχορήγηση από το Ιδρυμα Φορντ.

Εγραψε τρία βιβλία: “Μια παράδοση, μια περιπέτεια”, “Ελληνικοί χοροί, ένας ζωντανός δεσμός με το παρελθόν” και “Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί”.

Εξέδωσε μια από τις μεγαλύτερες στον κόσμο σειρές δημοτικής μουσικής: 45 δίσκους.

Το 1983 αποσύρθηκε για λόγους υγείας. Πέθανε τον Ιανουάριο του 1988.

Άλκης Ράφτης

Ο Αλκης Ράφτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Ο πατέρας του ήταν τυπογράφος και ηλεκτρολόγος, η μητέρα του καθηγήτρια μαθηματικών. Και οι δύο, όπως και άλλοι συγγενείς του, ήταν στελέχη της Αντίστασης.

Μετά το Βαρβάκειο, σπούδασε μηχανολόγος στο Ε. Μ. Πολυτεχνείο με ειδικότητα στην Οργάνωση Παραγωγής και εργάστηκε σε πολυεθνικές επιχειρήσεις σαν διευθυντής έργων στην κατασκευή εργοστασίων στην Ευρώπη και την Αφρική. Κατόπιν σπούδασε στο Παρίσι πτυχιακά Κοινωνιολογία και μεταπτυχιακά Πολιτική Κοινωνιολογία και Διοίκηση Επιχειρήσεων, όπου και ανεκυρήχθη Διδάκτωρ του Κράτους, έχοντας αποφοιτήσει από 4 πανεπιστήμια.

Δίδαξε σε 4 πανεπιστήμια (Πολυτεχική και Παιδαγωγικό Πατρών, Παρίσι 9 και Σορβόνη), και έχει δώσει διαλέξεις σε άλλα 10. Διετέλεσε υποδιοικητής της ΕΤΒΑ. Μιλάει 6 γλώσσες.

Παρακολούθησε σεμινάρια λαϊκών χορών στο εξωτερικό, καθώς και μαθήματα ελληνικών χορών στο Λύκειο Ελληνίδων, στο Θέατρο “Δόρα Στράτου” και στο Λαογραφικό Θέατρο Ρόδου. Εχει κάνει επιτόπιες έρευνες για τον παραδοσιακό χορό σε πολλά χωριά. Είναι πρόεδρος του Θεάτρου “Δόρα Στράτου”. Διετέλεσε αντιπρόεδρος IOV (Διεθνής Οργάνωση Λαϊκής Τέχνης) καθώς και ιδρυτής και πρόεδρος του Ελλ. Τμήματος. Είναι διοργανωτής, από το 1987, του ετήσιου Παγκόσμιου Συνεδρίου για την Ερευνα του Χορού, του μεγαλύτερου στον κόσμο, με 700 σύνεδρους από 65 χώρες.

Εχει γράψει πάνω από 20 βιβλία και 100 άρθρα που δημοσιεύτηκαν σε 32 γλώσσες. Εχει εκδόσει σαν επιμελητής 28 βιβλία, 6 CD, 10 CD-ROM, καθώς και το περιοδικό “Παράδοση και τέχνη”. Ανάμεσα στα βιβλία του είναι “Ο κόσμος του ελληνικού χορού”, που κυκλοφόρησε στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά, καθώς και η “Εγκυκλοπαίδεια του ελληνικού χορού”, που αποτελούν τα δύο βασικά εγχειρίδια των δασκάλων και μελετητών του χορού.

Το 1999 εξελέγη πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου Χορού CID στην UNESCO, ο πρώτος Ελληνας που εκλέγεται επικεφαλής παγκόσμιου οργανισμού.

Για το αναλυτικό βιογραφικό κάντε κλικ εδώ

Στελέχη

Διοικητικά στελέχη

  • Αλκης Ράφτης
  • Αγγελική Χριστοφιλοπούλου
  • Στέργιος Θεοχαρίδης
  • Αδαμαντία Αγγελή
  • Μαρίνα Χριστοφάκη
  • Σταμάτης Θεοχαρίδης
  • Εύα Ροδίτου
  • Μίνως Κοροβέσης
  • Αθανάσιος Καλαντζής

Στενοί συνεργάτες

Διακρίσεις

~ Πρώτο Παγκόσμιο Βραβείο Θεάτρου 1967

~ Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 1974

~ Αργυρό Μετάλλιο Ροταριανού Ομίλου Αθηνών 1975

~ Υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων

CID

Το Διεθνές Συμβούλιο Χορού CID UNESCO

Το Διεθνές Συμβούλιο Χορού (Conseil International de la Danse – CID – International Dance Council) είναι η επίσημη ανώτατη οργάνωση για όλες τις μορφές χορού σε όλες τις χώρες του κόσμου.

Αναγνωρίζεται από την ΟΥΝΕΣΚΟ, τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς και κάθε είδους φορείς.

Είναι παγκόσμια μη-κυβερνητική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1973 στο Μέγαρο της UNESCO στο Παρίσι, όπου έχει την έδρα της.

Είναι το κέντρο σύγκλισης διεθνών, εθνικών και τοπικών φορέων, καθώς και επιλέκτων ατόμων που δραστηριοποιούνται στο χορό.

Ανάμεσα στα χιλιάδες μέλη του είναι οι επιφανέστερες ομοσπονδίες, ιδρύματα, σωματεία, σχολές, χορευτικές ομάδες, καθώς και άτομα σε περισσότερες από 170 χώρες.

Γλώσσες εργασίας είναι τα αγγλικά και τα γαλλικά.

International Dance Council CID Conseil International de la Danse
CID c/o UNESCO, 1 rue Miollis, FR-75735 Paris 15, France
Tel. +33 1 4568 4953 Mob. +33 6 1155 3111
ExecSec@CID-portal.org www.cid-portal.org www.cid-world.org

Κύρια χαρακτηριστικά

Το CID είναι οργάνωση-ομπρέλα, με την έννοια ότι κινείται σε διαφορετικό επίπεδο από ό,τι τα μέλη του. Δεν εξαρτάται από κανέναν φορέα (σχολή χορού, χορευτική ομάδα, φεστιβάλ ή άλλη οργάνωση). Δεν διοργανώνει φεστιβάλ, σεμινάρια ή διαγωνισμούς χορού.

Το CID είναι αυστηρά μη-κερδοσκοπικό. Δεν χρεώνει για προϊόντα ή υπηρεσίες που παρέχει. Είναι ανεξάρτητο από οποιαδήποτε κυβέρνηση, πολιτική ιδεολογία ή οικονομικά συμφέροντα.

Για το CID όλες οι μορφές χορού είναι ισότιμες. Δεν ασπάζεται καμμία ιδιαίτερη άποψη για τον χορό, αναγνωρίζοντας τον παγκόσμιο χαρακτήρα του σαν τέχνη, σαν παιδευτικό μέσο και σαν αντικείμενο έρευνας.

Δεν κάνει διακρίσεις. Αντικατοπτρίζοντας τις αρχές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και της UNESCO, είναι ανοιχτό σε κάθε προσέγγιση του χορού, χωρίς προκατάληψη λόγω φυλής, φύλου, θρησκείας, πολιτικών πεποιθήσεων ή κοινωνικής θέσης.

Διοικείται δημοκρατικά – η διοίκησή του εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία των μελών κάθε τέσσερα χρόνια.

Μέλη του είναι πάνω από 700 φορείς (ομοσπονδίες, σχολές, συγκροτήματα, διαγωνισμοί, φεστιβάλ κ.ά.) καθώς και πάνω από 5.000 άτομα (χορογράφοι, εκπαιδευτικοί, ιστορικοί, διοικητικοί, κριτικοί κ.ά) σε 150 χώρες. Μεταξύ τους είναι περισσότεροι από 100 καθηγητές πανεπιστημίων και πάνω από 100 άλλοι με διδακτορικό σχετικό με το χορό.

Είναι ανοιχτό στην εγγραφή μελών, εφόσον δέχεται σαν μέλος κάθε φορέα ή άτομο που διαθέτει επαρκές έργο στον χορό.

Φορεσιές

Το κύριο (το μόνο μάλλον) περιουσιακό στοιχείο του Θεάτρου είναι η φορεσιές του. Πρόκειται για έναν πραγματικό θησαυρό, τη μεγαλύτερη σε μέγεθος και σε αξία συλλογή του είδους. Περίπου 2000 φορεσιές με τα κοσμήματα και τα εξαρτήματά τους, ραμμένες στα αντίστοιχα χωριά σε άλλες εποχές. Παράλληλα έχει συγκεντρωθεί ένας δεύτερος θησαυρός: η συνεχής επαφή με το κοινό στις παραστάσεις, οι επιτόπιες έρευνες και η συνεργασία με τα χορευτικά συγκροτήματα έχουν πλουτίσει το αρχείο με σπάνιες πληροφορίες. Μαζί λοιπόν με τη φορεσιά-αντικείμενο υπάρχει η φορεσιά-γνώση.

Αυτές φοριούνται στις παραστάσεις (δυστυχώς, μια και δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να γίνουν αντίγραφα) και έχουν παρουσιαστεί σε ειδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το κάθε κομμάτι είναι καταχωρημένο σε βάση δεδομένων (12.000 κομμάτια), τα δε κοσμήματα είναι και φωτογραφημένα. Η μοναδική αυτή συλλογή, συνδυασμένη με την συστηματική αναζήτηση πληροφοριών, επέτρεψαν τη δημιουργία του πρωτοποριακού CD-ROM “Παραδοσιακές φορεσιές”. Είναι από το πρώτο CD-ROM που έγινε στην Ελλάδα με πολιτιστικό θέμα και το πρώτο σαν εγκυκλοπαίδεια φορεσιάς στον κόσμο.

Οι έρευνες συνεχίζονται, με προοπτική: α) μια επανέκδοση του CD-ROM στα αγγλικά με πολλές συμπληρωματικές πληροφορίες, β) την επανέκδοση του λευκώματος “40 φορεσιές” στα γαλλικά και γερμανικά, γ) την έκδοση του λευκώματος “Παραδοσιακές βελονιές”, δ) τη συνέχιση της σειράς βιντεοκασετών “Κεφαλοδεσίματα”, και άλλες παραγωγές.

Οι τύποι φορεσιών στην ιματιοθήκη του Θεάτρου αναφέρονται αναλυτικά παρακάτων. Είναι συνολικά 98 τύποι γυναικείων και 44 αντρικών, συνήθως σε 10 ή περισσότερες φορεσιές στον κάθε τύπο. Πέρα από αυτές υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός από κομμάτια, είτε από τις ίδιες φορεσιές είτε από άλλες. Για την καλύτερη παρακολούθηση έχει αναπτυχθεί ένα σύστημα κωδικοποίησης, του οποίου αναφέρεται ο κωδικός αριθμός προκειμένου να ταξινομήσουν τα χορευτικά συγκροτήματα και τα μουσεία τις δικές τους φορεσιές.

Δείτε τις φορεσιές εδώ.

Εκδόσεις

Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο Κείμενο.

Δείτε τις εκδόσεις εδώ.